Akumulator do wózka inwalidzkiego - AGM czy żelowy

Elektryczny wózek inwalidzki zasilają najczęściej dwa akumulatory 12 V połączone szeregowo w 24 V. To akumulatory głębokiego rozładowania - AGM albo żelowe - które codziennie oddają dużą część energii i są ładowane przez noc. Zwykły akumulator rozruchowy, samochodowy czy motocyklowy, się tu nie nadaje.

Jakie akumulatory są w wózku elektrycznym

Większość wózków elektrycznych i skuterów inwalidzkich ma instalację 24 V z dwóch akumulatorów 12 V. Spotyka się też zestawy litowe (zwykle w lekkich, składanych wózkach i napędach dołączanych do wózka ręcznego), które są wymienne tylko na oryginalne pakiety producenta. Ołowiowe akumulatory wózkowe występują w dwóch technologiach:

Oba typy są szczelne (VRLA): nie wymagają dolewania wody i nie wylewają się przy przechyleniu. Akumulatory dopuszczone do przewozu jako "nierozlewające się" przyjmują też linie lotnicze, ale każdy lot z wózkiem elektrycznym trzeba wcześniej zgłosić przewoźnikowi i sprawdzić jego wymagania, a dla akumulatorów litowych także limity energii w Wh. Więcej o budowie: akumulator żelowy i akumulatory AGM.

Jak dobrać akumulator do wózka inwalidzkiego

1. Odczytaj dane ze starych akumulatorów: napięcie (12 V), pojemność (Ah), technologię (AGM lub GEL), wymiary i typ zacisków (śrubowe, płaskie konektory).
2. Sprawdź instrukcję wózka - producent, np. Invacare, Sunrise Medical, Meyra czy Vermeiren, podaje dla każdego modelu typ, rozmiar i maksymalną pojemność akumulatorów, a także rodzaj ładowarki.
3. Zmierz skrzynkę akumulatorów. Wymiary są krytyczne: większy akumulator nie zmieści się w obudowie albo uniemożliwi złożenie wózka.
4. Dobierz pojemność do zasięgu. Większa pojemność to dłuższa jazda, ale też większa masa wózka.

Orientacyjnie: małe wózki i skutery turystyczne mają akumulatory rzędu 12-20 Ah, typowe wózki elektryczne do codziennego użytku ok. 34-60 Ah, a wózki z napędem na dłuższe trasy lub o większej ładowności 60-80 Ah i więcej. Producenci podają zasięg wózka dla konkretnej pojemności, w idealnych warunkach - w praktyce wzniesienia, krawężniki, mróz i masa użytkownika go skracają.

Zawsze wymieniaj oba akumulatory

Akumulatory w wózku są połączone szeregowo, więc pracują jak jeden zestaw. Jeśli jeden jest słabszy, przy każdym rozładowaniu wyczerpie się pierwszy i zostanie mocniej rozładowany, a przy ładowaniu drugi będzie przeładowywany. Dlatego:

• Wymieniaj oba akumulatory naraz.
• Kupuj dwa identyczne: ten sam producent, model, pojemność, najlepiej ta sama data produkcji.
• Łączenie nowego akumulatora ze starym.
• Łączenie AGM z żelowym albo akumulatorów o różnej pojemności.

Jak ładować akumulatory wózka, żeby wytrzymały dłużej

Od ładowania zależy, czy akumulatory wytrzymają rok, czy kilka lat. Zasady:

• Ładuj po każdym dniu użytkowania, nawet jeśli wskaźnik pokazuje, że zostało sporo energii. Akumulator ołowiowy najdłużej żyje, gdy jest rozładowywany płytko i od razu ładowany.
• Nie przerywaj ładowania. Ładowarka zakończy cykl sama i przejdzie w tryb podtrzymania - wózek może zostać podłączony na noc.
• Używaj ładowarki dobranej do technologii. Po zamianie AGM na żelowe (lub odwrotnie) sprawdź, czy ładowarka ma przełącznik charakterystyki albo czy trzeba ją zmienić.
• Nie dopuszczaj do całkowitego rozładowania. Jazda "do zera" i pozostawienie wózka rozładowanego na kilka dni trwale obniża pojemność.
• Ładuj w temperaturze pokojowej, w suchym pomieszczeniu, z dala od źródeł ciepła.

Ogólne zasady ładowania akumulatorów ołowiowych i napięcia końcowe dla AGM i żelu zebraliśmy w poradniku jak ładować akumulator bezobsługowy i obsługowy.

Objawy zużycia i przechowywanie

Akumulatory wymagają wymiany, gdy:

• zasięg wyraźnie spadł mimo pełnego ładowania,
• wskaźnik naładowania szybko spada przy podjeździe pod górę lub na krawężniku,
• ładowarka kończy ładowanie wyjątkowo szybko,
• obudowa jest wybrzuszona, pęknięta albo widać ślady wycieku.

Jeśli wózek nie będzie używany przez kilka tygodni, naładuj akumulatory do pełna i albo zostaw wózek podłączony do ładowarki, jeśli producent na to pozwala, albo odłącz akumulatory i doładowuj je co kilka tygodni. Wózka nie przechowuj w nieogrzewanym garażu zimą.

Wymiana akumulatorów w wózku

1. Wyłącz wózek i odłącz go od ładowarki.
2. Zrób zdjęcie połączeń - przewody łączące akumulatory w szereg muszą wrócić na te same miejsca.
3. Odłącz przewody, zaczynając od minusa zestawu, i wyjmij akumulatory. Każdy z nich może ważyć kilkanaście lub ponad 20 kg - unoś je z kolan, nie z pleców.
4. Włóż nowe akumulatory w tej samej orientacji, podłącz przewody według zdjęcia, na końcu minus zestawu. Sprawdź bezpiecznik, jeśli jest w wiązce.
5. Przed pierwszą jazdą naładuj akumulatory do pełna.

Nowe akumulatory osiągają pełną pojemność zwykle po kilku-kilkunastu cyklach pracy, więc zasięg w pierwszych dniach może być nieco krótszy niż później.

Gdzie kupić i na co uważać

Akumulatory do wózków kupisz w sklepach z artykułami medycznymi, w serwisach wózków i w sklepach z akumulatorami do pracy cyklicznej. Przy zakupie:

• Porównaj wymiary i typ zacisków z oryginałem.
• Wybieraj akumulatory opisane jako przeznaczone do pracy cyklicznej (deep cycle) lub do pojazdów elektrycznych.
• Akumulatory do zasilania awaryjnego (UPS) w miejsce wózkowych - są projektowane do pracy buforowej, a nie do codziennego głębokiego rozładowania.
• Akumulatory rozruchowe - samochodowe i motocyklowe.

Zużyte akumulatory oddaj sprzedawcy albo do punktu zbiórki - nie wyrzucaj ich z odpadami komunalnymi. Na naszej stronie nie prezentujemy akumulatorów do wózków inwalidzkich - oferty dotyczą akumulatorów samochodowych, które dobierzesz w doborze akumulatora po aucie. O skuterach inwalidzkich piszemy też w tekście o akumulatorze do skutera.