Jak ładować akumulator bezobsługowy i obsługowy

Akumulator bezobsługowy możesz i powinieneś ładować prostownikiem, kiedy się rozładuje - "bezobsługowy" oznacza tylko, że nie dolewasz do niego wody. Różnice między ładowaniem akumulatora obsługowego, bezobsługowego, EFB i AGM dotyczą głównie napięcia końcowego i tego, co sprawdzasz przed ładowaniem i po nim.

Kiedy akumulator wymaga doładowania

Najprostszy wskaźnik to napięcie spoczynkowe, czyli zmierzone multimetrem na biegunach po co najmniej kilku godzinach postoju, bez włączonych odbiorników. Wartości poniżej są orientacyjne dla akumulatora 12 V w temperaturze pokojowej:

Akumulatory AGM mają zwykle o 0,1-0,2 V wyższe napięcie przy pełnym naładowaniu niż klasyczne. Pomiar tuż po jeździe lub ładowaniu jest zawyżony - odczekaj kilka godzin.

Częste powody rozładowania to krótkie trasy (alternator nie zdąży oddać energii zużytej na rozruch), mróz, długi postój i odbiornik zostawiony na noc. Jeśli akumulator rozładowuje się regularnie mimo normalnej jazdy, przeczytaj poradnik dlaczego akumulator nie ładuje się.

Obsługowy czy bezobsługowy - jak rozpoznać

Akumulator obsługowy ma na pokrywie odkręcane korki (zwykle sześć, po jednym na celę) albo listwy z korkami. Przez otwory sprawdzisz poziom elektrolitu, zmierzysz jego gęstość areometrem i dolejesz wody destylowanej.

Akumulator bezobsługowy ma gładką, zamkniętą pokrywę, czasem z wziernikiem stanu naładowania ("magicznym okiem"). Należą do nich akumulatory wapniowe Ca/Ca, EFB i AGM. W akumulatorach wapniowych i EFB stop wapnia ogranicza ubytek wody, a pokrywa z labiryntem zawraca skropliny do cel; w AGM tlen i wodór w większości rekombinują w wodę wewnątrz akumulatora, a nadmiar uchodzi przez zawór. Wody nie uzupełnisz, dlatego taki akumulator trzeba chronić przed przeładowaniem.

Jakie napięcie i jaki prąd ładowania

Dla akumulatorów samochodowych 12 V przyjmuje się prąd ładowania ok. 10% pojemności, czyli 6 A dla akumulatora 60 Ah i 7-8 A dla 74 Ah. Ładowarki automatyczne same zmniejszają prąd, kiedy akumulator się napełnia.

Dokładne wartości podaje producent akumulatora na etykiecie lub w karcie produktu - przy AGM trzymaj się ich szczególnie.

Jeśli wybierasz urządzenie do ładowania, zajrzyj do poradnika jaki prostownik do akumulatora wybrać.

Ile trwa ładowanie

Orientacyjnie: brakująca pojemność podzielona przez prąd ładowania, plus kilka godzin na końcową fazę, w której prąd spada. Akumulator 60 Ah rozładowany do połowy potrzebuje przy 6 A ok. 5 godzin fazy głównej i jeszcze 2-4 godzin dopełniania. Głęboko rozładowany akumulator 74 Ah może ładować się kilkanaście godzin, a przy małej ładowarce 1-2 A nawet dobę i dłużej.

Ładowarka automatyczna sygnalizuje koniec ładowania i przechodzi w podtrzymanie (ok. 13,5-13,8 V), więc możesz ją zostawić podłączoną. Przy prostowniku bez automatyki akumulator jest naładowany, gdy napięcie i prąd przestają się zmieniać przez ok. 2 godziny - wtedy go odłącz.

Ładowanie krok po kroku

1. Zapewnij wentylację i załóż okulary ochronne. Podczas ładowania akumulator wydziela wodór i tlen; nie ładuj w zamkniętym, małym pomieszczeniu, nie pal i nie używaj ognia w pobliżu.
2. Sprawdź obudowę. Wybrzuszony, pęknięty lub wyciekający akumulator nadaje się tylko do wymiany. Zamarznięty akumulator najpierw rozmróź w temperaturze pokojowej - ładowanie zamarzniętego jest niebezpieczne.
3. W akumulatorze obsługowym sprawdź poziom elektrolitu. Jeśli płyty są odsłonięte, dolej wody destylowanej tylko do ich przykrycia; do właściwego poziomu uzupełnisz po ładowaniu. Poluzuj korki, jeśli producent tego wymaga.
4. Ustaw ładowarkę: napięcie 12 V i tryb odpowiedni dla typu (standard, Ca/Ca, AGM, GEL).
5. Podłącz krokodylek czerwony do plusa, czarny do minusa (w aucie: do punktu masowego nadwozia), dopiero potem włącz ładowarkę do sieci.
6. Kontroluj temperaturę. Jeśli obudowa robi się wyraźnie gorąca albo akumulator mocno "gotuje się", przerwij ładowanie.
7. Po zakończeniu najpierw odłącz ładowarkę od sieci, potem zdejmij krokodylek z minusa, a na końcu z plusa.

Czy trzeba wyjmować akumulator z auta? Nie, ładowarką automatyczną możesz ładować go na miejscu, bez odpinania klem. Przy prostowniku transformatorowym bezpieczniej jest odłączyć akumulator od instalacji (najpierw minus), bo napięcie podczas ładowania może przekroczyć wartości tolerowane przez elektronikę. Kolejność odpinania opisujemy w poradniku jak odłączyć akumulator.

Po ładowaniu: kontrola i elektrolit

Odczekaj kilka godzin i zmierz napięcie spoczynkowe. Jeśli po pełnym ładowaniu wynosi ok. 12,6-12,8 V i utrzymuje się przez dobę, akumulator jest w porządku. Jeśli spada poniżej 12,4 V w ciągu doby albo auto mimo naładowania kręci słabo, akumulator stracił pojemność - zwykle przez zasiarczenie płyt lub wiek.

W akumulatorze obsługowym uzupełnij teraz poziom elektrolitu wodą destylowaną (nigdy kwasem ani wodą z kranu), zwykle do znaku na obudowie lub ok. 10-15 mm nad płytami. Gęstość elektrolitu w pełni naładowanym akumulatorze wynosi ok. 1,27-1,29 g/cm³. Różnica ponad 0,03-0,05 g/cm³ między celami wskazuje na uszkodzoną celę.

Gdy akumulator nie trzyma ładunku, wymiana jest tańsza niż kolejne ładowania i poranki z kablami rozruchowymi. Typowy zamiennik do kompaktu i auta klasy średniej bez start-stop to akumulator SLI 60-74 Ah:

Właściwy model dla swojego silnika, z biegunowością i wymiarami, znajdziesz w doborze akumulatora po aucie.