Akumulatory rolnicze - do ciągników, kombajnów i maszyn

Akumulator do ciągnika, kombajnu czy ładowarki rolniczej musi uruchomić duży silnik wysokoprężny w mrozie, znieść wstrząsy na polu i miesiące postoju między sezonami. Większość ciągników ma instalację 12 V z jednym akumulatorem o pojemności ok. 100-180 Ah, a duże ciągniki i kombajny - 24 V z dwóch akumulatorów 12 V.

12 V czy 24 V - sprawdź instalację

Zanim zaczniesz szukać akumulatora, ustal napięcie instalacji. Podaje je instrukcja maszyny i tabliczka na alternatorze lub rozruszniku.

• 12 V z jednym akumulatorem - najczęstszy układ w ciągnikach małej i średniej mocy oraz w ładowarkach.
• 12 V z dwoma akumulatorami połączonymi równolegle - spotykany w części ciągników o większej mocy; napięcie zostaje 12 V, a pojemność i prąd się sumują.
• 24 V z dwóch akumulatorów 12 V połączonych szeregowo - w dużych ciągnikach, kombajnach, sieczkarniach i części maszyn budowlanych.

Przy dwóch akumulatorach, niezależnie od sposobu połączenia, oba muszą być identyczne i wymienia się je razem. Różne akumulatory w jednym zestawie ładują się nierówno i szybko się psują - zasada jest taka sama jak w ciężarówkach, o których piszemy w tekście o akumulatorze do samochodu ciężarowego.

Jak dobrać akumulator do ciągnika

Ciągniki starszych konstrukcji, popularne w Polsce, mają często akumulatory 12 V o pojemności ok. 100-145 Ah w długiej obudowie, nowoczesne ciągniki średniej mocy - ok. 110-180 Ah, a duże maszyny 24 V - dwa akumulatory ok. 140-225 Ah. Te liczby są orientacyjne. Najpewniejszym źródłem jest etykieta starego akumulatora albo instrukcja maszyny.

Akumulatory w maszynach rolniczych częściej niż w autach są obsługowe, z korkami. To ma zalety: możesz skontrolować poziom i gęstość elektrolitu i dolać wodę destylowaną. Jak to zrobić, opisujemy w tekście o akumulatorach obsługowych.

Przykładowe akumulatory do ciągników

Akumulatory 12 V 120-145 Ah o prądzie od 850 A (EN), w rozmiarach spotykanych w ciągnikach i maszynach:

Większe akumulatory 150-180 Ah o prądzie od 900 A (EN) do ciągników dużej mocy i kombajnów (w instalacji 24 V potrzebujesz dwóch):

Zima i postój między sezonami

Kombajn stoi przez większość roku, a ciągnik w gospodarstwie często tygodniami nie pracuje. Akumulator w tym czasie się samorozładowuje, a nowoczesne sterowniki i radio pobierają prąd także po wyłączeniu zapłonu. Rozładowany akumulator ołowiowy zasiarcza się, a w mrozie może zamarznąć i pęknąć.

1. Przed postojem naładuj akumulator do pełna prostownikiem o prądzie ok. 1/10 pojemności, np. 10-12 A dla 110-120 Ah. Jak go wybrać, piszemy w poradniku jaki prostownik do akumulatora wybrać.
2. Odłącz klemę minusową albo wyłącz główny wyłącznik prądu, jeśli maszyna go ma.
3. Co 4-8 tygodni zmierz napięcie. Poniżej ok. 12,4 V doładuj. Wygodniej jest podłączyć na cały postój ładowarkę z trybem podtrzymania.
4. Przed sezonem sprawdź klemy, oczyść je z nalotu i zabezpiecz smarem do styków.

Rozruch zimą i najczęstsze problemy

Duży diesel rolniczy w mrozie potrzebuje bardzo dużego prądu, a do tego świec żarowych lub grzałki powietrza wlotowego. Słaby akumulator zdradza się wolnym kręceniem rozrusznika i "zrywaniem" się silnika dopiero po kilku obrotach. Zanim kupisz nowy akumulator:

• sprawdź klemy i przewód masowy - skorodowane połączenia w ciągniku to częsta przyczyna słabego rozruchu,
• zmierz napięcie ładowania przy pracującym silniku - przy 12 V powinno wynosić ok. 13,8-14,4 V; jeśli jest niższe, winny może być alternator albo pasek,
• w akumulatorze obsługowym zmierz gęstość elektrolitu w każdej celi - duża różnica między celami oznacza uszkodzenie.

• Akumulator przykręcony obejmą tak, by nie przesuwał się na wybojach.
• Ładowanie akumulatora po każdej zimowej serii krótkich prac (np. odśnieżania podwórza).
• Uruchamianie maszyny 24 V z ciągnika lub auta 12 V i odwrotnie.
• Akumulator samochodowy o zbyt małym prądzie "bo pasuje do gniazda".
• Łączenie nowego akumulatora ze starym w zestawie dwóch akumulatorów.

Wymiana akumulatora w ciągniku

1. Wyłącz silnik, wyjmij kluczyk i wyłącz główny wyłącznik prądu, jeśli jest.
2. Odłącz najpierw minus, potem plus. W układzie z dwoma akumulatorami zdejmij na końcu mostek między nimi.
3. Wyjmij akumulator - 120-145 Ah waży zwykle ok. 30-40 kg, więc przy wysoko umieszczonym gnieździe pracuj we dwie osoby.
4. Oczyść gniazdo i klemy, włóż nowy akumulator i dokręć obejmę.
5. Podłącz plus, potem minus, i zabezpiecz klemy smarem do styków.

Ile wytrzymuje akumulator rolniczy

Trwałość zależy głównie od tego, jak spędza postój. Akumulator, który zimuje naładowany i jest regularnie doładowywany, wytrzymuje zwykle kilka sezonów. Ten, który co roku rozładowuje się do zera w nieogrzewanej szopie, potrafi paść po dwóch zimach. Stary akumulator oddaj sprzedawcy. Jeśli tego nie zrobisz, sklep - także internetowy - doliczy opłatę depozytową 30 zł, którą odzyskasz, gdy w ciągu 30 dni od zakupu zwrócisz zużyty akumulator i pokażesz dowód zakupu.

Akumulator do auta osobowego lub dostawczego w gospodarstwie dobierzesz w doborze akumulatora po aucie.