Akumulator do wózka widłowego - bateria trakcyjna

Akumulator do elektrycznego wózka widłowego to bateria trakcyjna: zestaw ogniw 2 V połączonych w napięcie 24, 48 albo 80 V, który przez całą zmianę napędza jazdę i podnoszenie. Dobiera się go po napięciu, pojemności, wymiarach skrzyni, masie i złączu - a nie tak jak akumulator samochodowy. Wózki spalinowe i gazowe mają z kolei akumulator rozruchowy - zwykle 12 V, w części dużych wózków spalinowych 24 V z dwóch akumulatorów.

Bateria trakcyjna a akumulator rozruchowy

Akumulator rozruchowy daje przez kilka sekund duży prąd do rozrusznika, a potem jest doładowywany. Bateria trakcyjna pracuje odwrotnie: przez kilka godzin oddaje umiarkowany prąd i co dzień jest rozładowywana w dużej części, a potem ładowana od nowa. Dlatego ma grube płyty, często dodatnie w postaci rurek (pancerne), i zupełnie inną konstrukcję. Różnice opisujemy w tekście o akumulatorze rozruchowym.

Napięcie baterii a typ wózka

Napięcie musi być dokładnie takie, jak podaje tabliczka znamionowa wózka. Orientacyjnie:

Parametry, które sprawdzasz przy wymianie

Pojemność (Ah)

Pojemność baterii trakcyjnej podaje się zwykle przy rozładowaniu 5-godzinnym (C5). Bateria 48 V 500 Ah przy pięciogodzinnym rozładowaniu odda 500 Ah. Większa pojemność to dłuższa praca na jednym ładowaniu, ale ograniczają ją wymiary skrzyni.

Wymiary skrzyni i typ ogniw

Bateria musi wejść w komorę wózka z małym luzem. Ogniwa mają standardowe wymiary według norm DIN (oznaczenie PzS) albo BS (PzB, popularne w mniejszych wózkach azjatyckich i brytyjskich). Odczytaj z tabliczki starej baterii oznaczenie, np. "48 V 5 PzS 575", które mówi o napięciu, typie i wielkości ogniw oraz pojemności.

Masa baterii

W wózku czołowym bateria jest częścią przeciwwagi. Tabliczka wózka podaje jej minimalną (a często i maksymalną) masę. Lżejsza bateria zmniejsza stateczność i dopuszczalny udźwig, więc nie wolno jej zastosować bez zgody producenta wózka. Ma to szczególne znaczenie przy przejściu na baterię litową, która przy tej samej energii jest znacznie lżejsza - producenci baterii Li-ion do wózków czołowych dociążają je balastem.

Złącze i kable

Bateria łączy się z wózkiem i prostownikiem gniazdem (np. typu Rema lub Anderson) o określonym rozmiarze i prądzie. Nowa bateria powinna mieć to samo złącze albo trzeba wymienić również gniazdo w wózku i w prostowniku.

Rodzaje baterii do wózków widłowych

• Kwasowo-ołowiowe z płynnym elektrolitem (PzS, PzB) - najczęściej spotykane, najtańsze w zakupie. Wymagają regularnego dolewania wody destylowanej, często mają system centralnego uzupełniania wody. Przy ładowaniu wydzielają wodór, dlatego ładuje się je w wentylowanym miejscu.
• Ołowiowe zamknięte (żelowe, PzV) - bezobsługowe, bez dolewania wody, mniejsza emisja gazów. Droższe, wymagają prostownika z właściwą charakterystyką.
• Litowo-jonowe - nie wymagają dolewania wody, ładują się szybciej i znoszą doładowywanie w przerwach (np. podczas przerwy śniadaniowej). Najdroższe w zakupie, opłacają się przede wszystkim w pracy wielozmianowej. Wymagają ładowarki dedykowanej do danej baterii i komunikacji z systemem BMS.

Budowę i chemię ogniw ołowiowych przybliża tekst o akumulatorze kwasowo-ołowiowym.

Prawidłowe ładowanie baterii ołowiowej

To od ładowania zależy, czy bateria wytrzyma lata, czy kilka sezonów. Producenci baterii PzS deklarują zwykle ok. 1500 cykli, ale tylko przy prawidłowej eksploatacji.

• Ładuj po zmianie pełnym cyklem, aż prostownik sam zakończy ładowanie.
• Nie pobieraj więcej niż ok. 80% pojemności - zostaw co najmniej ok. 20%. Wózki mają wskaźnik rozładowania i często blokadę podnoszenia przy niskim stanie baterii.
• Wodę destylowaną dolewaj po naładowaniu, gdy elektrolit ma najwyższy poziom, a nie przed.
• Raz na jakiś czas wykonaj ładowanie wyrównawcze, jeśli przewiduje je prostownik i instrukcja baterii.
• Doładowywanie w krótkich przerwach baterii ołowiowej, która nie jest do tego przystosowana - skraca jej życie.
• Zostawianie rozładowanej baterii na weekend.
• Ładowanie w zamkniętym pomieszczeniu bez wentylacji i otwarty ogień w strefie ładowania.

Pracuj w okularach i rękawicach odpornych na kwas, a baterię wymieniaj tylko przy użyciu urządzenia do podnoszenia lub wózka do wymiany baterii - bateria do wózka czołowego waży od kilkuset kilogramów do ponad tony.

Prostownik do baterii trakcyjnej

Prostownik musi pasować do baterii pod trzema względami: napięcia, pojemności i technologii. Prostownik do baterii 48 V 500 Ah nie naładuje prawidłowo baterii 48 V 700 Ah w czasie jednej przerwy między zmianami, a prostownik z charakterystyką dla baterii z płynnym elektrolitem może uszkodzić baterię żelową. Nowoczesne prostowniki wysokiej częstotliwości (HF) są lżejsze, sprawniejsze i lepiej kontrolują koniec ładowania niż starsze, transformatorowe. Przy przejściu na baterię litową zwykle wymienia się też prostownik na dedykowany, komunikujący się z baterią.

Raz na jakiś czas zmierz gęstość elektrolitu w kilku celach baterii ołowiowej po pełnym naładowaniu. Wyraźnie niższa gęstość w jednej celi niż w pozostałych to sygnał, że cela słabnie i warto wezwać serwis.

Wózek spalinowy i gazowy (LPG)

Wózki z silnikiem diesla lub na gaz LPG nie mają baterii trakcyjnej. Mają akumulator rozruchowy podobny do samochodowego - zwykle jeden 12 V, a w części dużych wózków spalinowych dwa akumulatory 12 V w instalacji 24 V. Dobierasz go jak w aucie: pojemność, prąd rozruchowy, wymiary, biegunowość i rodzaj mocowania - według starego akumulatora albo instrukcji wózka. Wózek pracujący w magazynie wiele razy dziennie gasi i uruchamia silnik, więc warto wybrać akumulator o prądzie rozruchowym nie niższym niż oryginał. O doborze akumulatora rozruchowego pod konkretny pojazd piszemy w tekście o akumulatorze do diesla, a akumulator do samochodu dobierzesz w doborze po aucie.

Nowa, regenerowana czy używana bateria

Na rynku są baterie nowe, regenerowane (z wymienionymi uszkodzonymi ogniwami) i używane. Przy regenerowanej lub używanej poproś o protokół pomiaru pojemności i napięć poszczególnych ogniw. Jedna słaba cela potrafi ograniczyć czas pracy całej baterii. Nowa bateria to wyższy koszt, ale przewidywalna trwałość i gwarancja. Na naszej stronie nie prezentujemy baterii trakcyjnych - oferty dotyczą akumulatorów samochodowych 12 V.