Akumulator rozruchowy - co to znaczy i jak go wybrać

"Akumulator rozruchowy" to dwie różne rzeczy: zwykły akumulator samochodowy, którego głównym zadaniem jest uruchomienie silnika, albo przenośne urządzenie do awaryjnego rozruchu, czyli booster (jump starter). Najpierw o prądzie rozruchowym na etykiecie, potem o boosterze.

Akumulator rozruchowy, czyli SLI pod maską

Akumulator rozruchowy (po angielsku SLI: starting, lighting, ignition) ma dać bardzo duży prąd przez kilka sekund, żeby rozrusznik zakręcił silnikiem, a potem zostać doładowany przez alternator. Dlatego ma wiele cienkich płyt o dużej powierzchni. Różni się tym od akumulatora trakcyjnego lub głębokiego rozładowania (do wózka, łodzi, kampera), który ma grubsze płyty i oddaje mniejszy prąd przez wiele godzin.

Do rozruchu służą klasyczne akumulatory SLI, a także EFB i AGM - te dwa ostatnie są nadal rozruchowe, tylko lepiej znoszą częste rozładowania w autach ze start-stop. Jak działają, opisujemy w tekstach o akumulatorze kwasowo-ołowiowym i akumulatorze samochodowym.

Prąd rozruchowy: co znaczy liczba A (EN)

Prąd rozruchowy to najważniejsza liczba na etykiecie po pojemności. Zapis "680 A (EN)" oznacza, że naładowany akumulator w temperaturze -18°C odda prąd 680 A, a jego napięcie przez określony w normie EN 50342-1 czas nie spadnie poniżej ustalonej wartości. Im wyższa liczba, tym pewniejszy rozruch w mrozie.

Uważaj na inne normy. Prąd podany według SAE (amerykańskiej) albo DIN liczy się w innych warunkach, więc ta sama bateria ma pod każdą normą inną liczbę. Porównuj akumulatory tylko w tej samej normie, najlepiej EN.

Diesle potrzebują większego prądu niż silniki benzynowe, bo mają wyższy stopień sprężania i przed startem grzeją świece żarowe. Widać to w naszej bazie aut: średni akumulator przypisany do wersji z silnikiem diesla ma 77 Ah i 700 A (EN), a do wersji benzynowej 64 Ah i 583 A (EN).

Objawy słabego akumulatora rozruchowego

• Rozrusznik kręci wolno, szczególnie w pierwsze mroźne poranki.
• Przy próbie rozruchu przygasają kontrolki, słychać pojedyncze "kliknięcie" przekaźnika.
• Start-stop przestaje wyłączać silnik na postoju.
• Napięcie spoczynkowe po nocy wynosi mniej niż ok. 12,4 V, choć auto jeździ normalnie.

Jeśli akumulator ma więcej niż 5-6 lat i pojawiają się takie objawy, zwykle szybciej i taniej jest go wymienić niż ratować. Jak to zrobić, opisujemy w poradniku jak wymienić akumulator w samochodzie.

Przenośny akumulator rozruchowy (booster)

Booster to akumulator w obudowie z przewodami i krokodylkami, który na kilka sekund podaje prąd do instalacji auta, gdy własny akumulator jest rozładowany. Zastępuje kable rozruchowe i drugie auto. Spotkasz dwa rodzaje:

• Litowe jump startery - małe, lekkie, mieszczą się w schowku. Wystarczą do większości aut osobowych, często mają też gniazdo USB i latarkę.
• Stacje rozruchowe z akumulatorem ołowiowym (zwykle AGM) - cięższe, ale z większym zapasem prądu do dużych diesli, busów i maszyn. Czasem mają wbudowany kompresor.

Przy wyborze boostera kieruj się pojemnością skokową silnika i rodzajem paliwa, które podaje producent ("do benzyny do 4 l, do diesla do 2,5 l"). Prąd szczytowy na pudełku bywa mocno przesadzony i trudno go porównać między markami. Pojemność w mAh mówi tylko o tym, ile razy naładujesz telefon, a nie jak dobrze booster uruchomi silnik.

• Zabezpieczenie przed odwrotnym podłączeniem i zwarciem krokodylków.
• Krokodylki z grubymi przewodami i solidnymi szczękami.
• Tryb wymuszonego startu dla akumulatora rozładowanego prawie do zera.
• Przechowywanie w nagrzanym aucie latem - ogniwom litowym to szkodzi.
• Kręcenie rozrusznikiem dłużej niż kilka sekund bez przerwy.

Kable rozruchowe

Klasyczne kable rozruchowe nadal działają, ale potrzebujesz drugiego auta z akumulatorem o tym samym napięciu (12 V) i przewodów o odpowiednim przekroju. Cienkie, tanie kable grzeją się i nie przeniosą prądu potrzebnego dużemu dieslowi. Przy kablach kolejność jest podobna: plus do plusa, potem minus auta-dawcy do masy silnika auta, które nie chce zapalić. Najpierw uruchom silnik dawcy i odczekaj kilka minut, żeby lekko doładował rozładowany akumulator.

Jak uruchomić auto boosterem

1. Wyłącz zapłon i wszystkie odbiorniki: światła, nawiew, radio.
2. Podłącz czerwony krokodylek do plusa akumulatora lub punktu rozruchowego pod maską.
3. Czarny krokodylek podłącz do masy: niemalowanego metalu bloku silnika lub punktu masowego wskazanego w instrukcji auta.
4. Włącz booster i uruchom silnik. Kręć rozrusznikiem najwyżej kilka sekund, a przy niepowodzeniu odczekaj ok. pół minuty przed kolejną próbą.
5. Po uruchomieniu silnika odłącz najpierw czarny krokodylek, potem czerwony.

Po awaryjnym rozruchu akumulator jest nadal rozładowany. Krótka jazda go nie naładuje - podłącz go do ładowarki, a jeśli sytuacja się powtarza, sprawdź jego stan i ładowanie.

Jaki akumulator rozruchowy wybrać do auta

Dobierasz go do silnika: technologię (SLI, EFB, AGM), pojemność, prąd rozruchowy co najmniej taki jak w akumulatorze fabrycznym, wymiary i położenie plusa. Najprościej zrobisz to w doborze akumulatora po aucie. Dla większego diesla bez start-stop przykładowe akumulatory 90-100 Ah o prądzie od 800 A (EN):