Akumulator do motocykla - jak dobrać i czytać oznaczenia

Akumulator do motocykla dobierasz przede wszystkim po oznaczeniu starego akumulatora albo po danych z instrukcji: kod typu (np. YTX9-BS), wymiary, położenie biegunów, pojemność i technologia. Motocyklowe akumulatory są małe, ale różnice kilku milimetrów albo odwrócone bieguny wystarczą, żeby nowy akumulator nie pasował.

Skąd wziąć dane do doboru

Masz trzy źródła, w tej kolejności:

1. Etykieta starego akumulatora - kod typu, pojemność (Ah), czasem prąd rozruchowy i wymiary. Kod to najpewniejsza wskazówka, bo większość producentów podaje dla swoich modeli odpowiedniki tego kodu.
2. Instrukcja obsługi motocykla - rozdział z danymi technicznymi podaje typ i pojemność akumulatora.
3. Wymiary gniazda - jeśli w motocyklu był już zamiennik nieznanego pochodzenia, zmierz miejsce na akumulator i sprawdź, z której strony dochodzą przewody plusa i minusa.

Nie kieruj się pojemnością skokową silnika. Dwa motocykle 125 cm3 mogą mieć zupełnie różne akumulatory, a ten sam kod spotkasz w skuterze i w motocyklu kilka razy większym.

Oznaczenia akumulatorów motocyklowych

Najczęściej spotkasz kody w stylu stosowanym przez Yuasę, których używają też inni producenci jako odpowiedników. Przykładowe składniki oznaczeń:

Litera L to pułapka, w którą wpada wielu kupujących. Kod z literą L i bez niej, przy tej samej reszcie oznaczenia, to zwykle ta sama obudowa z odwróconymi biegunami - na przykład YB9-B i YB9L-B. Uważaj też na inne litery: YTX7A-BS i YTX7L-BS to zupełnie różne obudowy, mimo podobnej nazwy. Przewody w motocyklu są krótkie, więc odwrotny układ zwykle oznacza, że akumulatora nie podłączysz.

Inni producenci stosują własne nazwy, ale w opisie podają zwykle zamienny kod. Przykładowo oznaczenia z literami CTX czy ETX odpowiadają często akumulatorom YTX o tej samej liczbie. Zawsze porównaj jeszcze wymiary i układ biegunów.

Technologie: konwencjonalny, AGM, żelowy, litowy

Konwencjonalny (kwasowy, obsługowy)

Ma płynny elektrolit i korki, przez które dolewasz wodę destylowaną. Spotkasz go głównie w starszych motocyklach i prostych skuterach. Jest tani, ale musi stać pionowo, wymaga kontroli poziomu elektrolitu i ma odpowietrzenie, z którego wężyk prowadzi się poza ramę.

AGM (bezobsługowy)

Najpopularniejszy w nowszych motocyklach. Elektrolit jest wchłonięty w matę z włókna szklanego, więc akumulator jest szczelny i odporny na wstrząsy. Do wersji "BS" elektrolit zalewa się raz, przed pierwszym użyciem, a potem akumulator zamyka się na stałe. Są też akumulatory AGM zalane i aktywowane fabrycznie, gotowe do montażu. Więcej o tej technologii: akumulatory AGM.

Żelowy

Szczelny, odporny na drgania i głębsze rozładowania. W motocyklach stosuje się go jako zamiennik konwencjonalnego lub AGM, zwłaszcza w sprzęcie, który długo stoi. "Żelowy czy kwasowy do motocykla?" - jeśli motocykl fabrycznie ma akumulator konwencjonalny, a nie chcesz pilnować poziomu elektrolitu, żelowy lub AGM w tych samych wymiarach to rozsądny wybór. Szczegóły: akumulator żelowy.

Litowy (LiFePO4)

Kilka razy lżejszy od ołowiowego, wolno się samorozładowuje i daje wysoki prąd. Ma też wymagania:

• ładuje się go ładowarką z trybem litowym - prostownik z funkcją odsiarczania albo impulsów wysokiego napięcia może go uszkodzić,
• regulator napięcia w motocyklu musi być sprawny - przeładowanie szkodzi litowi bardziej niż ołowiu,
• w mrozie oddaje mniej prądu i większość modeli nie powinna być ładowana poniżej 0°C,
• głębokie rozładowanie (np. przez alarm na długim postoju) może trwale go wyłączyć.

Litowy ma sens w motocyklach sportowych i enduro, gdzie liczy się każdy kilogram. Do turystycznego motocykla z alarmem, podgrzewanymi manetkami i postojem zimowym w zimnym garażu bezpieczniej wybrać AGM.

Pojemność i prąd rozruchowy

Zasada jest taka sama jak w aucie: pojemność i prąd rozruchowy nie mniejsze niż w oryginale. Orientacyjnie małe skutery i motorowery mają akumulatory 3-5 Ah, motocykle 125 cm3 i średnie - ok. 5-10 Ah, a duże jednocylindrowe, V2 i ciężkie motocykle turystyczne nawet 12-20 Ah. To tylko punkt odniesienia - właściwą wartość podaje instrukcja i etykieta.

Akumulator większy niż fabryczny pomoże, jeśli dołożyłeś dodatkowe odbiorniki (światła, gniazdo USB, podgrzewane manetki, alarm). Musi jednak zmieścić się w gnieździe. Zbyt duże obciążenie dodatkowymi odbiornikami może też przekraczać wydajność alternatora - wtedy większy akumulator tylko opóźni problem.

Aktywacja akumulatora z elektrolitem w zestawie

Akumulator z oznaczeniem BS dostajesz suchy, z pojemnikiem kwasu w komplecie. Przed montażem:

1. Postaw akumulator na równej powierzchni, zdejmij folię z otworów i nałóż odwrócony pojemnik z elektrolitem na otwory, mocno dociskając, aż folia w pojemniku się przebije.
2. Poczekaj, aż cały elektrolit spłynie - nie przechylaj i nie wyjmuj pojemnika wcześniej.
3. Odczekaj czas podany w instrukcji producenta, zwykle od pół godziny do godziny, żeby elektrolit wsiąkł w separatory.
4. Zamknij akumulator listwą z korkami, wciskając ją równo do końca. Nie otwieraj jej już nigdy.
5. Doładuj akumulator ładowarką o małym prądzie, zgodnie z zaleceniem producenta, zanim zamontujesz go w motocyklu.

Pracuj w okularach i rękawicach - elektrolit to kwas siarkowy.

Wymiana akumulatora w motocyklu

1. Wyłącz zapłon. W motocyklu z alarmem przygotuj pilota i kod - po odłączeniu zasilania alarm może wymagać ponownego uzbrojenia.
2. Zdejmij siedzenie lub boczną osłonę i gumę lub obejmę mocującą akumulator.
3. Odkręć najpierw minus (czarny przewód), potem plus (czerwony). Uważaj, żeby kluczem nie dotknąć jednocześnie plusa i ramy.
4. Wyjmij akumulator, nie szarpiąc za przewody, i oczyść końcówki.
5. Włóż nowy akumulator w tej samej orientacji. Przykręć plus, potem minus. Kostki gwintowane wsuwane w bieguny ustaw tak, żeby śruba weszła na pełną długość, ale nie wypchnęła kostki.
6. W akumulatorze konwencjonalnym poprowadź wężyk odpowietrzenia tak jak w oryginale, z dala od łańcucha i wydechu.
7. Załóż osłonę plusa, zamocuj akumulator i sprawdź, czy przewody nie są przytrzaśnięte siedzeniem.

W części nowszych motocykli po odłączeniu akumulatora trzeba ustawić zegar, a czasem wykonać procedurę adaptacji przepustnicy opisaną w instrukcji.

Ładowanie i zimowanie

Motocyklowy akumulator ładuje się prądem ok. 1/10 pojemności, czyli dla akumulatora 8 Ah - ok. 0,8 A. Zwykły prostownik samochodowy ustawiony na kilka amperów przegrzeje go i skróci mu życie. Najlepiej sprawdza się mała ładowarka automatyczna z trybem dla akumulatorów motocyklowych i trybem podtrzymania. Jak wybrać prostownik, opisujemy w poradniku jaki prostownik do akumulatora wybrać.

Na zimę naładuj akumulator do pełna i albo podłącz ładowarkę z trybem podtrzymania, albo wyjmij akumulator i przechowuj go w ciepłym, suchym miejscu, doładowując co 6-8 tygodni. Alarm i zegar w motocyklu pobierają prąd nawet na postoju, więc akumulator zostawiony na zimę bez ładowania w motocyklu często na wiosnę jest głęboko rozładowany.

Najczęstsze błędy

• Porównanie wymiarów i układu biegunów z oryginałem przed zakupem.
• Mocne dokręcenie śrub biegunów - w motocyklu drgania szybko luzują połączenia.
• Zakup "po pojemności skokowej" zamiast po kodzie lub instrukcji.
• Zalanie akumulatora BS elektrolitem z innego zestawu albo dolewanie wody do zamkniętego AGM.
• Ładowanie akumulatora litowego zwykłym prostownikiem.
• Uruchamianie motocykla kablami od pracującego samochodu - lepiej z wyłączonym silnikiem auta albo z małego boostera.

Dobrze traktowany akumulator motocyklowy wytrzymuje zwykle kilka sezonów. Najkrócej żyją te, które co zimę rozładowują się do zera. W naszym serwisie dobierzesz akumulator do samochodu - dobór akumulatora po aucie - a akumulatorów motocyklowych w ofertach na razie nie prezentujemy.